UMUDA YOLCULUK

0
174

İskender Muzbeg: İzlenimler (2/2017)

Türkan Başa: “Yaşama Çıkıyor Bütün Sokaklar”, Şiirler,

Kosova Türk Yazarlar Derneği Yayınları, 2017,  Prizren

İçinde 50 şiiri barındıran bu kitap Kosova Türk Yazarlar Derneği yayınlarında 2017 yılında çıkmış, Allcoa Impeks (Xhemko) tarafından Türkan Başa’ya hediye olarak basılmıştır.

Kosova Türklerinin genç, umut verici sanatçısı Türkan Başa’nın sırasıyla dördüncü şiir kitabı olan “YAŞAMA ÇIKIYOR BÜTÜN SOKAKLAR”  başlıklı kitapta yer alan elli şiiri bir yudumda ve merakla okudum. Bu şiirleri okumakla benim umuda yeni bir yolculuğumun başladığını fark ettim.

Umudu seven, umut etmek isteyen her kişi kendi umut yolculuğu için bileti “YAŞAMA ÇIKIYOR BÜTÜN SOKAKLAR”  adlı bu kitaptan alabilir. İçinde yer yer sitem, kötümserlik, karşı koyuş izlerine rastlansa bile, “YAŞAMA ÇIKIYOR BÜTÜN SOKAKLAR” genel olarak umudun yurtlandığı, sevginin, iyimserliğin dile getirildiği bir kitaptır.

Ben size Türkan Başa’yı değil, umudu, sevgiyi anlatmak istiyorum. Öyleyse, bu kitabın yazarına “Umut Türkan” diyelim. Sevgi ve umut onun dizeleriyle anlatılsın:

Yaşam kıtır bir ekmeğe benzer bu sabah/ duygularımla uyandım bu sabah/ Yanımda dünden kalan bir umut var/Çiçeklenir bahçemdeki sorular/Yaşama bağlayan bir güç var bende./Beni sarmalayan günde yeni bir ışık var. (“Yağmurlu Bir Sabah”tan);

Güneşin her gün doğuşu gibi / Her gün umutla uyanmalıyız.” (“Gülümseme”den);

Bir gün aniden/Sessiz/sedasız/geleceksin diye/umudu gizledim/(…)/ o günü iple çekiyorum/o güne/ inancı hiç yitirmedim” ( “Çok”tan)

Verilen bu örneklerden de anlaşıldığı gibi, umut sevgiyle ilişkilidir. Umut nedir, niçindir, sevgi nedir, niçindir diye sorabiliriz kendimize ve başkalarına.

Umut sözcüğünü Türk Dil Kurumu  “ummaktan doğan güven duygusu” veya “bu duyguyu veren kimse veya şey” olarak tanımlamaktadır.

Fatma Tuba Aydın kendi internet sitesinde umudu “bir kimsenin kişisel yaşamındaki olay ve durumlarla ilgili olumlu sonuçlar çıkabileceği ihtimaline dair duygusal inancı”, “iyi bir sanıdan doğan güven veya iyi bir sanıya olan inanç duygusu” olarak tanımlamaktadır.

Suna Tanaltay’a göre “sevgi bir veriş-alış’tır. Hem de almaları beklemeden bir verişler topluluğudur.” Erdoğan Tanaltay ise “Sevgi, kendimizle barışık olmaktır”der.

İşte böyle duygularla umut ve sevgi şairi sevgili Türkan Başa “Şimdi” başlıklı şiirinde umudunun durmadan okyanuslara yelken açtığını, hayatın kendisini sürprizlerle karşıladığını, sevdikçe yeniden doğduğunu, yaşama ve aşka kanatlandığını anlatır:

“Demli bir çay edasında gençliğim/şakaklarımda şimdi güzellik bir başka saçar / (…) bastıkça bağrıma duygularımı/zambaklar kucağımda açar/ Şimdi bir çay edasında gençliğim/ Umudum durmadan okyanuslara yelken açar.” (“Şimdi”den)

“Bekle beni, kader/ (…) şimdi bir başka kıyılardayım/ Bir başka limanlarda/ Bekle beni / Kader.” (“Bekle Beni, Kader”den)  

Türkan Başa da kendi kişisel yaşamında çeşitli durumlarla karşı karşıya geldiği için, neşesini, hüznünü, mutlu-umutlu olmayı bir hayat amacı bilerek, umutsuzluk içinde kalmamak için hayata, sevgiye, güzelliğe dair güzel mısralar yazmış, böylelikle  “YAŞAMA ÇIKIYOR BÜTÜN SOKAKLAR başlıklı kitabı meydana getirmiştir.

Her insan kendi kişisel yaşamında çeşitli durumlarla, farklı olaylarla karşı karşıya gelir. Umut,  bir insanın farklı olaylar karşısında, çeşitli durumlar karşısında yılmamasıdır, güçlükleri er veya geç yeneceğine inanmasıdır, bunun için çaba harcamasıdır. Çünkü, dünyada var olan bütün hüzünlerden sonra neşe, mutluluk gelmelidir, neşe gelecektir, buna inanılmalıdır. Mitolojilerden tutun, dinlere çıkın, hepsinde yüzyıllar boyunca kötülükleri iyiliklerin, iyilikleri kötülüklerin izlediğini görürsünüz. Bu nedenle  u m u t  her zaman kötülüklerin, dertlerin, hüzünlerin üzerine giderek insanlara yeni ufuklar açabilmiş, umutsuzlukları bertaraf edebilmiştir… O Pandora ve Pandora’nın Kutusu efsanesi var ya…. Yunan mitolojisinde ilk kadın olarak bilinen Pandora’yı Zeus, kendinden ateşi çalıp insanlara veren Epimetheus’a eş olarak gönderir. Zeus, Pandora’ya evlilik hediyesi olarak topraktan bir kap – bir kutu hediye eder ama bu kutu asla açılmamalıdır. Bir süre sonra merakına yenilen güzel Pandora kutuyu açar. Pandora’nın Kutusunu açan güzel Pandora, insanlığa mutsuzluğu salıvermiştir. Böylece kötülükler dünyaya ve insanlığa yayılmıştır. Ama bu kutuda sadece bir şey kalmıştır, o da umuttur. Bu efsaneye göre, Pandora’nın kutudaki umudu bir süre sonra çıkarması ile insanlığın umutsuzluk içinde sonsuza kadar kalmaması başarılmıştır.

Can Yücel “Pandora’nın Kutusu” başlıklı şiirinde umudu şöyle yaşar: “Bir denizanasıdır umut/ Ta suların ortasında/ Açılır/Kapanır/Açılır/Kapanır/Kapanır/Açılır.”

Türkan Başa’nın bu kitaptaki şiirlerinde de açılıp kapanan, kapanıp açılan umut bize bütün sokakların yaşama çıktığını hatırlatmakta, elimizi tutan ellerden yeniden doğduğumuzu teyit etmektedir.

Şairin “YAŞAMA ÇIKIYOR BÜTÜN SOKAKLAR” kitabındaki bu şiir serüvenini Dr. Taner Güçlütürk, kitabın başında-sunuş yazısında şöyle anlatmaktadır: “Bu eserde sevgiliye sesleniş, vefasız aşk ve mutsuzluğa sitem edilirken, diğer yandan da gelmeyecek sevgilinin yolu gözlenir. Bazen ona sitem edilir, bazen de ondan vaz geçilir. (…) Türkan Başa bu (…) hayal dünyasında gerçekçi, temiz sevgi, duygu ve aşkları besler. Kendini bu dizelerde yaralı bir ceylana benzeten Başa, hayata olan bağlılığı karşısında birden ona sitem duymaya, karamsarlığa kapılmaya başlar. Dolayısıyla umut ve karamsarlıkların sert iniş çıkışlar yaşandığı bu duygu fırtınasında” şairi “değişken duygu ve ruh halleriyle bulmak mümkündür”.  Güçlütürk’e göre Başa “lirik bir şairdir (…), bir o kadar da gerçekçidir”, kitaptaki “şiirlerin çoğu serbest nazım ölçüsüyle” yazılmıştır, “sade ve akıcı bir Türkçe, yalın bir üslupla yazılan bu şiirlerde Başa, kendi dünyası odağında şiir deryasına yelken açmaktadır.”

 

Son Yazılar bengi (Tüm yazılar)

LEAVE A REPLY