Kuzey Makedonya

0
417

 

Makedonya Parlamentosu ülke isminin Kuzey Makedonya olarak değiştirilmesini onayladı. Bu onay Makedonya’nın Avrupa – Atlantik kurumlarına entegrasyonu konusunda önemli bir adımı teşkil ediyor.

Yunanistan ile Makedonya arasındaki isim krizi, Makedonya’nın 1991’de Yugoslavya’dan ayrılmasından bu yana iki ülke ilişkilerini olumsuz etkiliyordu. Makedonya ismini “eski Yunan mirası” olarak nitelendiren Yunanistan, ülkenin kuzeyinin de aynı isimle anılmasının komşu ülkenin toprak talep etmesine yol açabileceği endişesi taşıyor ve Makedonya’nın ismini değiştirmesini talep ediyordu. Aylar süren zorlu müzakerelerden sonra Yunanistan Başbakanı Aleksis Tsipras isim krizine ilişkin Makedonyalı mevkidaşı Zoran Zaev ile bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Makedonya Başbakanı Zaev de 12 Haziran’da yaptığı açıklamada, ülkenin yeni isminin “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti” olacağını duyurdu. Makedonya Meclisinde 30 Temmuz’da gerçekleşen oturumda iktidar partisinin önerdiği referandum tarihi 68 “evet” oyu ile kabul edildi. Buna göre Makedonya ile Yunanistan arasında imzalanan anlaşmada ülkenin isim değişikliğine gidip “Kuzey Makedonya” önerisi 30 Eylül’de halk oylamasına sunuldu. Yapılacak referandumda Makedonya vatandaşlarına: “Makedonya Cumhuriyeti ile Yunanistan Cumhuriyeti arasında yapılan anlaşmayı kabul ederek AB ve NATO üyeliğinden yana mısınız?” sorusu soruldu. Yapılan referandumda oy kullanma işlemi sonunda Makedonya Devlet Seçim Komisyonundan (DİK) yapılan açıklamaya göre 1 milyon 806 bin 336 seçmenin yüzde 34,09’u oy kullandı. Referanduma katılan nihai seçmen sayısı henüz açıklanmazken referandumun başarılı sayılması için yüzde 50 katılımın olması gerekiyordu.

Ardından 11 Ocak 2019 tarihinde Makedonya’nın adının Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini öngören anayasa değişiklikleri Mecliste onaylandı. Mecliste yapılan oylamada, milletvekilleri dört yasa değişikliği için oy kullandı. 120 milletvekilinin bulunduğu Meclisteki oturuma, muhalefetteki İç Makedon Devrimci Örgütü-Makedonya Ulusal Demokratik Birliği (VMRO-DPMNE) milletvekilleri katılmazken, 81 milletvekili hazır bulundu. Oturuma daha önce VMRO-DPMNE’de bulunan ve anayasa değişikliklerini desteklemelerinden dolayı partilerinden ihraç edilen 8 bağımsız milletvekili de katıldı. Yunanistan ile Makedonya arasında geçen haziran ayında imzalanan Prespa Anlaşması çerçevesinde, Makedonya’nın adının “Kuzey Makedonya” olarak değiştirilmesini öngören anayasa değişiklikleri Meclisin üçte ikisi olan 81 milletvekilinin oyuyla onaylandı.

Anayasal değişiklikler, Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov’un onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek. Meclis Başkanı Talat Caferi, İvanov’un daha önce Meclisten geçen Dillerin Kullanımı Yasası ve Prespa Anlaşması’nı imzalamaması dolayısıyla iki yasanın da doğrudan Resmi Gazeteye gideceğini açıklamıştı. Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras da Ocak ayında anlaşmayı Yunanistan Meclisine getirmeyi planladıklarını bildirmişti.

Öte yandan ana muhalefetteki İç Makedon Devrimci Örgütü-Makedonya  Ulusal Demokratik Birliği (VMRO-DPMNE) Genel Başkanı Hristijan Mickoski, mecliste  yapılan oylamanın ardından yaptığı açıklamada, meclisin dağılması ve ülkenin,  cumhurbaşkanı seçimi ile birlikte erken seçime gitmesi talebinde bulundu.

Anayasa değişikliği kararının, 81 milletvekiline ait olduğunu, halka ait olmadığını kaydeden Mickoski, kararla, halkın iradesinin askıya alındığını ve ihanet eylemi teşkil ettiğini vurguladı.

NATO ve Avrupa Birliği (AB), Makedonya Meclisi’nin, ülkenin adını Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini öngören anayasa değişikliğini onaylamasına destek verdi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, Makedonya Başbakanı Zoran Zaev’i tebrik ettiğini belirterek, “NATO,  istikrarlı ve müreffeh bir bölgenin oluşması için önemli katkı sağlayacak anlaşmanın tam olarak uygulanmasına güçlü destek vermektedir” açıklamasını yaptı.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile AB Komisyonunun Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Üyesi Johannes Hahn ise yaptıkları yazılı açıklamada, anayasa değişikliğinden dolayı duydukları memnuniyeti ifade etti.

Bölgedeki en eski ihtilaflardan birinin çözülmesi için siyasi liderler ve vatandaşların kararlılık gösterdiğine dikkati çeken Mogherini ve Hahn,  Makedonya’nın, AB yolunda ilerlemesi için önem taşıyan Prespa Anlaşması’na tam destek verdiklerini kaydetti.

Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Makedonya Meclisi’nin anayasa değişikliği yönünde oy kullanmasıyla  cesaret, vizyon ve yüksek bilinç gösterdiğini söyledi. Kararın, kolay ve popüler olmadığını ancak parti çıkarları ötesinde devlet ve vatandaşlar için gerekli olduğunu kaydeden Thaçi, “Makedonya  Cumhuriyeti veya şimdiki ismiyle Kuzey Makedonya, ileriye doğru büyük bir adım attı” dedi. 2019 yılının ülkesi için de büyük kararlar yılı olması gerektiğini dile getiren Thaçi, bu yılın, “Barış ve devletler arası ilişkilerin normalleşmesi  için nihai ve kapsamlı bir anlaşma ile Kosova ve Sırbistan arasındaki asırlık  ihtilafın sonlanacağı” bir yıl olması gerektiğini vurguladı.

Kosova Başbakanı Ramush Haradinaj da anayasa değişikliğinin  onaylanmasının, komşu ülke için Avrupa-Atlantik entegrasyon yolunda büyük bir  adım olduğunu kaydetti. “Batı Balkanlar’ın yeni tarihindeki bu önemli olay, bölgenin, kalıcı barışa doğru gitmesi yönündeki umududur” değerlendirmesinde bulunan Haradinaj,  Makedonyalı mevkidaşı Zoran Zaev’i, batı yanlısı vizyonu, ülkedeki Arnavutları da bu değişikliklerdeki kilit rolünden dolayı tebrik etti.

Kosova Meclis Başkanı Kadri Veseli de, kararın entegrasyon yolundaki engelleri kaldırdığını ve sadece Makedonya’nın değil bölgenin de NATO ve Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliğini hızlandırdığının altını çizdi.

Arnavutluk Meclis Başkanı Gramoz Ruçi ise Makedon mevkidaşı Talat  Caferi’yi telefonla arayarak tebrik etti. Kuzey Makedonya’nın, bölgenin barış ile istikrarı için vizyon ve katkı olduğunu belirten Ruçi, “Kuzey Makedonya, AB ve NATO entegrasyonu için halkın iradesidir. Komşu Arnavutluk, Kuzey Makedonya’nın destekçisi ve partneridir”  ifadelerini kullandı.

LEAVE A REPLY