Haftaya Bakış – Haber Bülteni

0
403

HABER BÜLTENİ

05.03.2018

Manşet

AB Zirvesi bu kez Kosova’yı ziyaret etti

Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker resmi temaslarda bulunmak üzere Kosova’yı ziyaret etti, ziyarette Juncker’e AB Dış Politika Temsilcisi Federica  Mogherini ve AB Komiseri Johannes Hahn eşlik etti.

Haftalardır Kosova Meclisinden yeterli oyu alamayıp meclisten geçemeyen Sınır Anlaşması yasasının ertelenen oturumu Juncker’in ziyaretiyle aynı güne denk geldi. Ziyaretin meclis oturumuyla aynı günde olması  Karadağ ile çözüme kavuşamayan Sınır Anlaşması yasasının onaylanmasına etki edeceği gözüyle bakıldı. Ancak yasa Meclisten yeterli oyu alamadı ve Meclis oturumunun gelecek hafta gerçekleştirilmesine kararı alındı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker Cumhurbaşkanı Hasim Thaqi, Başbakan  Ramush Haradinaj ve  Meclis Başkanı Kadri Veseli ile temaslarda bulundu akabinde   Juncker ve Thaqi ortak basın toplantısı düzenledi. Yapılan basın açıklamasında Junker: “Vize serbestliğinin sağlanması için Kosova’nın vakit kaybetmeden kriterleri yerine getirmesi gerekiyor. Bu yolda Kosova Meclisinin Sınır Anlaşmasını onaylanması önemli bir adım ve Meclisin bu yasayı onaylamasını bekliyoruz. Vize serbestliğinin asıl yararı Arnavut ve Sırp halkına olacaktır” diye konuştu. Kosovalıların bağımsız bir şekilde seyahat edememe düşüncesinin hoş olmadığını belirten Junker, diğer Avrupalıların sahip olduğu haklardan Kosovalıların da yararlanması gerekiyor. Junker ayrıca yolsuzluğa karşı olan çabaların daha da derinleşmesi gerektiğini vurguladı.”

Öte yandan Cumhurbaşkanı Thaqi; “Bu önemli ziyaretin Avrupa Birliğinin Kosova’ya karşı olan yükümlülüğünün kanıtıdır.  Aynı zamanda Kosova’nın AB’ ye üye olma yolunda desteğinizin göstergesidir” ifadelerini kullandı.

Resmi temasların yanı sıra farklı etkinliklerle Kosovalılarla bir araya gelen Juncker, Priştine milli kütüphanesinde gençlerle buluştu. Yolsuzlukla mücadelenin önemine değinen Junker: “Yolsuzluk olmadan, adalet ve hukukun üstünlüğüne bağlı bir hukuk devletinde yaşamayı hak ediyorsunuz. Hiç kimse geride kalmayacak ancak ortada aşılmamış engeller bulunmakta, bizler buraya sizleri dinlemeye ve Avrupa perspektifinden en hızlı gelişme nasıl sağlanır onu araştırmaya geldik” diye konuştu.

Siyaset 

Yılan hikayesine dönen sınır anlaşması

Yetersiz oylar ve olağanüstü koalisyonlar ve de AB’den gelen telkinler anlaşmanın onaylanmasına yetmedi. Gözler bu haftaki Meclis oturumuna odaklandı.

Kosova meclisinde haftalardır onaylanamayan Kosova Karadağ sınır anlaşması bu hafta da yetersiz oy nedeniyle onaylanmadı. 23.02.2018 tarihli oturumdan sonra oyların sağlandığı ve anlaşmanın onaylanmasının beklendiği ifade edildi. Ancak  28 Şubat Çarşamba günü sınır anlaşmasının ele alındığı  oturumda, Meclis Dışişleri Komisyonu iktidarın LDK ile yaptığı anlaşma gereğince değişimi onaylamasına rağmen, Vetevendosje hareketinin Kosova toprağını vermeyiz tutumu ve Sırp Listesinin anlaşmayı oylamamalarından dolayı meclis oturuma başladıktan sonra yeterli çoğunluğu sağlayamayınca ara verdi ve yeni bir zamanlama belirlenmedi.

28 Şubat’ta gün içinde Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, Kosova Başbakanı Ramush Haradinaj ve Meclis Başkanı Kadri Veseli’nin yoğun bir diplomasi trafiği gerçekleştirdiği belirtildi. Akabinde Sırp listesi milletvekillerinin anlaşmayı onaylamaları için görüştükleri belirtildi.

Diğer taraftan Başbakan Ramush Haradinaj Meclis Başkanına, Başbakan Yardımcıları Behgjet Pacolli ve Fatmir Limaj ve LDK Parlamento Şefi Avdulla Hoti’ye bilgilendirme metni göndererek sınır anlaşmasından  bugüne kadar gelinen noktanın yapılacak değişikliklerin tüm süreçleri ve çabaları sıfıra  getireceği konusunda uyarıda bulundu. LDK Parlamento Şefi Hoti ise anlaşmanın değişmediğini ve eski anlaşmanın aynısının olduğunu belirtti.

Kosova ile Karadağ sınır çizgisinin belirleneceği anlaşmanın bu hafta içinde onaylanması öngörülüyor.

 

Kosova’nın Strazburg Başkonsolosluğuna Saldırı

Fransa’nın Strazburg kentinde bulunan Kosova Başkonsolosluğuna saldırı düzelendi. Saldırıyı Strazburg Kosova Başkonsolosu Edon Cana bildirdi. Kosova bayrağının indirildiği ve Kosova ambleminin çalındığı saldırı için Fransız polisi soruşturma başlattığını duyurdu. Saldırıyı  Kosova hükümeti sert bir dille kınadı.

 

Apostolova: Sınır Anlaşmasını Onaylayın

Kosova Meclis Başkanı Kadri Veseli Avrupa Birliği Kosova Ofis Şefi Natalya Apostolova’yı makamında kabul etti. Görüşmenin ardından yapılan ortak basın açıklamasında, Apostolova, Veseli ile olan görüşmelerinde Kosova’nın Avrupa entegrasyon yolu, vize serbestliği ve sınır anlaşması gibi 3 önemli konuya değinildiğini bildirdi. Apostolova Milletvekillerine çağrıda bulunarak sınır anlaşmasının onaylanmasını istedi.  Meclis Başkanı Veseli; “Tarih boyunca birçok yenilgi yaşadık ama artık yenilgiyi kabul etmeyeceğiz. Kosova tamamen Avrupa Birliğine odaklanmış durumda. Vize serbestliği ve sınır anlaşması aynı zamanda onaylanacak, halkımızın iyi haberlere ihtiyacı var ve bu haberi de en yakın zamanda vereceğiz” dedi.

Batı Balkanlar Yatırım Konferansı

Hafta içi Londra’da  İmar ve Kalkınma Bankası’nın üçüncüsünü düzenlediği Batı Balkanlar için Yatırımlar Konferansı düzenlendi. Konferansa Kosova’yı temsilen Başbakan Ramush Haradinaj katılarak hükümet olarak finansal açıdan desteklenmesi planlanan 40 farklı projeden bahsetti. Kosova’nın alt yapısının tamamlandığını komşu ülkelerden sadece Karadağ ile bir otoyolun olmadığını bunun da olması gerektiğini vurgularken Sırbistan ile Barış Otoyolunun da tamamlanacağını belirtti. Altı Batı Avrupa Başbakanının katıldığı zirvenin açılışını Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Suma Chakrabarti yaptı. Chakrabarti açılış konuşmasında, Batı Avrupa ülkelerinin ve EBRD arasında işbirliğinin devam edeceği ve söz konusu ülkelerin bölgesel projelerine, kara ve demir yollarının altyapı çalışmalarına ve enerji alanında yapılacak çalışmalara desteklerini sürdüreceklerini belirtti. Kosova Başbakanının ve kendisine eşlik eden heyet Londra’da bulundukları süre içerisinde farklı resmi temaslarda bulundu. Büyük Britanya Başbakanı Theresa May zirvede bulunan ülke temsilcileriyle görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Haradinaj, İngiltere’nin 1999 yılından bu yana Kosova’nın devletleşme yolunda gösterilen destekten dolayı teşekkür etti.

EBRD tarafından desteklenmesi beklenen projeler arasında şunlar yer alıyor:  Priştine’nin 60 milyon Euro değerinde olan dış çevre yolu,  80 milyon Euro değerinde Merdare karayolu, ve Banka tarafından belirlenen testlerin geçilmesi halinde,  Kosova B’nin 100 milyonun üzerinde rehabilitasyonu yer alıyor.

 

AB Entegrasyon Süreci Sofya’da ele alındı

Avrupa Birliği Dönem Başkanı Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da, Avrupa Komisyonu-Batı Balkanlar Zirvesi düzenlendi. Toplantıya, AB Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker, AB Komisyonu’nun Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Komiseri Johannes Hahn, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Dragan Çoviç, Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaqi, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov, Karadağ Başbakanı Duşko Markoviç, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ve Makedonya Başbakanı Zoran Zaev katıldı.

Juncker, zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, AB üyeliği yolunda ilerlemeye çalışan Batı Balkanlar’daki ülkelerin reform çalışmalarına destek verdiklerini ancak 2019’a doğru hiçbir ülkenin AB’ye katılamayacağını bildirdi. Bölge ülkeleri ikili sorun ve bunalımlarına son vermesi gerektiğini ifade etti.

AB Komisyonu’nun Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Komiseri Johannes Hahn ise komşuları ile kavgalı hiçbir ülkeyi AB üyeliğine kabul etmeyeceklerini, bu bunalımlar ne kadar uzun sürerse, çözümü de bir o kadar uzun süreceğini ifade etti. Kosova ile Sırbistan arasında diyalog temelli uyumun önemine değinen Hahn, çözümün Avrupa perspektifi ile ödüllendirileceğini bildirdi.

Toplum

Hükümetin kendin maaş artışı olay oldu

Ülkede asgari ücret 170 € iken hükümet üyelerine zam yapılması, Kosova’nın maaş politikalarını gündeme taşıdı.  Yeni hükümetin kurulması ile Başbakan Ramush Haradinaj kendi maaşını ve kabine üyelerinin maaşlarında artışa gitti. Ülkedeki ekonomik durum dikkate alınarak bu karar tartışmaya açılınca Başbakan Haradinaj, Başbakanın az maaş almasının ya yolsuzluk yaptığı veya dürüst olmadığı anlamına geldiğini ve halkı kandırdığı olarak algılanacağını ifade ederek,  ülkeyi temsil etmek için başbakanın kravata ve gömleğe ihtiyacı olduğunu söyledi.  Çok tepki toplayan bu maaş artışı ve açıklama için protesto düzenlenip başbakanlık binasına kravatlar bırakıldı. 1 Mart 2018 günü Kosova Meclisin’de yapılan oturumda Başbakan Haradinaj maaşlar sıralamasında 69. Sırada olduğunu ve bu konunun Anayasa Mahkemesinin karar alana kadar askıya alındığını belirtti.  Diğer taraftan Kosova Kamu Yönetimi Bakanı Mahir Yağcılar bu konu hakkında gereken maaş yasasının olmadığını bunun hazırlanıp Haziran ayında meclise sunulmasının beklendiğini ifade etti.

 

Soğuk hava tatil getirdi

Hafta içinde etkili olan kar yağışı Kosova’yı abluka altına aldı. Hava sıcaklığının – 10’lara düşmesi Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, soğuk hava koşulları ve yoğun kar yağışı nedeniyle Çarşambadan (28.02.2018) itibaren hafta sonuna kadar  Kosova genelinde eğitime ara verilmesi kararı aldı.

 

 “Beni Unutma”

Kosova’nın ‘ünlü’ olmayan, ama ünü olan sanatçı ruhlu insanı Nijazi Bytyqi hayatını kaybetti.

03.03.2018 tarihinde vefat eden 72 yaşındaki Kosovalı sanatçı Nijazi Bytyqi, 4 Martta çok sayıda Kosovalının katıldığı cenaze töreninin ardından toprağa verildi. Küçük yaşlarda gitara merak salan  Bytyqi, çocuk yaşlarında Prizren’de katıldığı bir yarışmada birinci olmuştu. Müziğe olan ilgisi artan sanatçı Marimanga ve Therandos müzik gruplarında solist ve gitarist olarak müzik hayatına atıldı. Çok sayıda beste yapan sanatçı ekseriyetle Arnavutça olmak üzere Türkçe de birkaç şarkıyı berstledi ve seslendirdi. “Sakın Sevgilim Sakın Beni Unutma”  şarkısı onu ebediyete intikal ettirirken onunla anılmasına neden olan şarkılardan biri oldu.

 

Editorial

Bu hafta bir sayalım, belki 80’i bulduk…

 

Non-editorial

Bir Güfte, Bir Beste: İki İnsan

Esin Muzbeg

Ben küçükken, babam kelimelerle oynaşmamı öğretti. O dönemde adına edebiyat saati denilen etkinlikler düzenlenirdi. Bu etkinlikler kâh okullarda, kâh belediye salonunda, kâh Kültür Evi binasında ama çoğu zaman da Doğru Yol Derneğinde tertiplenirdi. Ya kimseye veya çok az kişiye davetiye gönderilirdi. Ama Doğru Yol Derneğinin kapısına el yazısı ile yazılan ilan, salonun her zaman tıklım tıklım dolmasına yeterdi.  Ne kadar kalabalık olursa olsun, adettendir diye önce çocuklar kendi yazdıkları şiirleri okurlardı. Büyükler bu şiirleri usanmadan, sıkılmadan dinlerdi. Ne zamandan beri dinlediklerini bilemiyorum. Ama ben büyüyünceye kadar hep dinlediler. Ben büyümeye başlayınca artık adına edebiyat saati denilen etkinlikler düzenlenmiyordu, düzenlense de salonlar o kadar tıklım tıklım olmuyordu, olsa da çocuklar şiir söylemiyordu. Çünkü ülke bölünüyor, insanlar dillerine, dinlerine, etnik mensubiyetlerine, kültürel aidiyetlerine, ve hatta onları O yapan kimliklerinin ayrışmaz parçalarına ayrışıyordu. Ve savaşlar oluyordu. Ve insanlar ekmek bulamıyordu. Ve buldukları ekmek avuçlarında eriyordu.

İşte kâbus dolu o günlere ayak basmadan önce, daha her şey yerli yerinde iken, bir gün okulumuza bir gazetecinin geldiğini söylediler. Öğretmen beni öğretmenler odasına gönderdi. Allahtan dayım da aynı radyoda çalıştığı için bu küçük adamı tanıyordum. Ama bu tanıma ellerimin tir tir titremesine, kalbimin pır pır atmasında, alnımın pul pul terlemesine engel olmuyordu. Prizren’de herkes onu Smayo olarak tanıyordu, çok sonraları meslektaş olduğum, mezarında nurlar yansın rahmetli İsmail Makasçı ile ilk röportajımı böyle yapmıştım.  Kendisi Prizren Radyosunun Sırpça servisinde çalışıyordu. Ekseriyetle spor haberlerini yapıyordu ve benden Türkçe yayınlar için gençlik, hayat, edebiyat hakkında bir şeyler söylememi istiyordu.

Babam kelimelerle oynaşmamı öğretmişti ya… Ben de “Olsam olsam, bir kuş olsam” diye bir zırvayı kelimeye döküp bir kağıda yazmış, onu da bugün hükümetin ek binası olarak kullanılan o yüksek binanın 15. Katına postalamıştım. Orada Tan Gazetesinin redaksiyonu vardı. Ve, ya Kuş Dergisinde veya Tan Gazetesinde bu zırvayı yayınlamışlardı. İşte İsmail Makasçı ile bu konuları konuşacaktık. Adam, benim daha da heyecanlanmama neden olan bugünkü bilgisayarlar büyüklüğünde bir makineyi masanın üzerine koymuştu, düğmesine bastı “Buyur” dedi. Ben de “Ne konuşacağız ve nasıl konuşacağız; Türkiye Türkçesinde hata yapabilirim, Prizren’de konuştuğumuz gibi mi konuşalım” demiştim. “Türçeyi ben da bilmem nasıl istersen süle” dedi. Bana öyle bir güven verdi ki “Pa…” diye başladığımı ama hala ne konuştuğumu hatırlamıyorum. Eğer Nijazi Bytyqi’nin nefesinde efsaneleşen “Beni Unutma” şarkısının güftesinin İsmail Makasçı’ya ait olduğunu bilseydim; belki değil, kesin bu kadar rahat olamazdım. Çünkü aslında Türk olmayan, eğitimini Sırpça tamamlayan ve belki de kasabalı bir Arnavut olan bu adam Türkçe biz ezgi ile unutulmazlar arasına girmişti.

Onu unutulmaz yapan veya onun bu eseriyle unutulmaz olan bir kişi de Nijazi Bytyqi idi. Bu güfteye beste yapan ve ona sesiyle ruh veren Niyazi Bütüç de bir Prizrenli idi. Meslek itibariyle kuyumcuydu, ruh itibariyle sanatçıydı. Arnavut’tu ve birçok Arnavutça parçasının yanı sıra en popüler şarkılarından biri, Türkçe seslendirdiği “Beni Unutma” olmuştu.  Bugün bu satırlar yazılırken, o toprağa veriliyordu. Onun cenaze töreni bu bölgede meydana gelen bütün savaşların anlamsızlığını ortaya koyuyordu. Kimlik siyasetinin bütün argümanları çürümüştü. Çünkü dillerine, dinlerine, etnik mensubiyetlerine, kültürel aidiyetlerine ve kimliklerinin ayrıştırıcı tüm özelliklerine rağmen herkes orada idi ve adeta ona “Sakın sevgilim sakın” diyordu.

Onu yakından tanımadım ama hep etrafından duydum. Bir gün öleceği zaman “Kuyumcu Nijazi” değil, “Sakın Sevgilim Sakın” ölmüş diyeceklerinden emindim. Nijazi Bytyqi kalender kişiliği ile bir dünya insanı idi. Ruhu şad olsun.

Aşağıdaki bu parçaya söz ve ses veren bu iki insan, basit iki Prizrenli idi. Bugün dayatılan etnik kimlik anlayışları içinde ikisi de ‘Türk’ değildi ve böyle olması gerekmiyordu. Ama ikisi de Türkçe öyle bir eser bırakmışlardı ki unutulmazlar arasına girmişti. Her şey sıradan, bütün insanların olması gerektiği kadar insancaydı…. Ama bütün insanlar bu sıradan insancıllığı kaçırdığı için birçok şey olağanüstü gözükmekteydi.

“Sen ben hiç sevmedin, bilseydin sever miydin

Bir silenin olsaydı, göz yaşı döker miydin

Aşkınla zehirleyip öldüreceksin beni

Ben ölmeye razıyım çok seviyorum seni

Sakın sevgilim sakın beni unutma

Ne güzel var ellerin uzat sen bana

Görmüyorum artık, özledim seni.”

 

Non-editorial page, herhangi bir otorite tarafından denetlenmemiş ama insanın kişisel haklarına, şeref ve haysiyetine herhangi bir saldırıda bulunmamasını ilke edinmiş, eleştiri maksatlı, Paradigma’nın hem genel tutum ve görüşlerinin hem de söyleminden  bağımsız olarak ifade edilen ve her çeşit kaynağa açık olan bazen nükteli bir şiir, bazen hiçbir şey, bazen bir imla işareti, bazen bir karikatür, vinyet, karakalem karalaması ya da eleştirel bir yazı olarak vuku bulan sayfadır. Keyifli okumalar dileriz.

Künye: Haftaya Bakış Bülteni, Paradigma’nın haftalık haber bültenidir.

Editörler: Esin Muzbeg, Bengi Muzbeg

Koordinatör: Esra Baykuş

Katkı sağlayanlar: Sezer Hoti, Furkan Fuşa

 

 Bu haber bülteni Paradigma Araştırma Merkezi tarafından hazırlanmaktadır.
Kaynak gösterilerek çoğaltılabilir, dağıtılabilir ve alıntı yapılabilir.
www.paradigmarc.org

Son Yazılar Paradigma (Tüm yazılar)

LEAVE A REPLY