Gündem COVİD-19

0
374

 

COVİD- 19 Dünya genelinde bulaştığı kişi sayısı 2 milyon 889 bin 830’a ulaştı.
Kosova’da 26 Nisan’da koronavirüs 731 vaka 165 iyileşen ve 21 ölü olarak kayıtlara geçmiştir.

Esra Baykuş

Dünya gündemi Suriye’deki savaş, mülteciler, ABD-Çin ticari çekişmesiyle meşgulken Kosova da Sırbistan ile varılacak nihai bir anlaşmanın gündemine odaklanmıştı. Kosova 2020 yılının bahar aylarında bir anlaşmaya varmayı hedefliyordu. Siyasi ve ekonomik gündem bu gündelik konularla meşgulken Aralık 2019’da Çin’in Hubei bölgesinin başkenti olan Wuhan’da dünyada ilk defa görülen (COVİD-19) bir virüse rastlandı. Başta çok dikkate alınmayan, nerden geldiği ve nasıl bulaştığı bilinmeyen ve aşısı bile olmayan ama bulaşıcılık oranı çok yüksek olan virüs Ocak 2020’den itibaren can almaya başladı.

COVİD-19 Çin’de hızla yayılmaya ve can almaya devam ederken dünyanın geri kalanı gelişmeleri yakından takip ediyordu. Dünya Sağlık Örgütü virüsünün yayılmasının henüz bir pandemi olmadığını söylüyordu. Fakat kısa zaman sonra Çin’den tüm dünyaya yayılmaya başlayan yeni tip koronavirüsün yayılışını 11 Mart 2020’de Dünya Sağlık Örgütü  küresel salgın olarak ilan etti. Ardından 13 Mart 2020’de Avrupa’nın artık koronavirüs krizinin merkez üssü haline geldiği bildirdi. Dünya genelinde ülkelerde sokağa çıkma kısıtlamaları getirildi, ülkeler sınırlarını kapattı tüm hava, kara, deniz yolculukları durduruldu. Dünyada koronavirüsüne karşı birçok önlemler alınsa da virüs hızla yayılıp sağlık sektörünü çökertecek duruma getirip canlar almaya devam etti. Vakanın en çok görüldüğü ülke
ise son dönemde ABD oldu. 958.863 vaka ve 54.161 ölü sayısı ve 108.083 iyileşen ile COVİD-19 verilerinde listenin başına oturdu.

Balkanlarda ise hızla yayılmaya başlayan virüs Kosova’da 13 Mart 2020’de ilk vakaların görülmesiyle ortaya çıktı. Kosova Balkan ülkeleri arasında Karadağ’dan önce virüsün rastlandığı son ülkeler arasında yer aldı. Kosova’da ilk COVİD-19 vakaları İtalya temaslı olan kişilerde görüldü. İlk vakanın tespit edilmesinin ardından Kosova Başbakanı Albin Kurti birkaç video mesaj ve sosyal medyadan vatandaşlara panik olmamaları gerektiğini fakat tedbir almalarını ve Sağlık Bakanlığı ile Kosova Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün vereceği kararlara uymalarını söyledi. Kosova’da ilk vakaların görülmesi ve vaka sayısının artması üzerine 15 Mart’ta Kosova hükümeti, Sağlık Bakanlığının tavsiyesi doğrultusunda ülke genelinde acil durum ilan edildi. Eğitime tüm kademelerde ara verilmesinin ardından bulaşıcı hastalıklar yasası uyarınca market ve eczane dışında tüm dükkan, mağaza, satış yerleri ile alışveriş merkezleri kapatıldı, ülkeye giriş-çıkışlar yasaklandı.

Ayrıca kamu kuruluşlarında çalışan personel sayısının da yarıya düşürülmesi kararı alındı. COVİD-19 dünya geneline göre Kosova’da hızlı yayılmasa da 22 Mart’ta 82 yaşında bir erkek vefat ederek ilk COVİD-19 ölümü olarak kayıtlara geçti. Ardından vakaların yayılmasını önlemek amacıyla 24 Mart itibari ile Kurti hükümeti serbest dolaşıma kısıtlama getirdi. Böylelikle, Kosova’da vatandaşlar belirli ( 10.00 ile 16.00 ve 20.00 ile 06.00) saatleri arasında sokağa çıkamayacak duruma getirildi. Ülkedeki kısmi sokağa çıkma yasağı aralıklarla toplam 16 saat sürmesi kararlaştırıldı.

Bu karar muhalefet ve Kosova Cumhurbaşkanı tarafından Kosova Anayasasına uygun olmadığı gerekçesi ile eleştirildi. Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi düzenlediği basın toplantısında, hükümetin sokağa çıkma yasağı kararının anayasaya aykırı olduğunu ifade etti. Thaçi, basın toplantısında serbest dolaşımın ancak olağanüstü hal ilan edilmesi ardından alınabileceğini belirterek, hükümeti anayasayı çiğnemekle suçladı.

Basın toplantısında Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, Hükümetin kararını, anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmaya etmeye karar verdiğini açıkladı. Thaçi, “Geçici önlemler alınması için başvuruda bulundum. Hiç kimse herhangi bir siyasi nedenle Anayasa’nın üstünde olamaz” dedi.

Anayasa mahkemesi Thaçi’nin başvurusu için kararın aykırı olduğunu değerlendirerek 13 Nisan’dan sonra kaldırılmasını karara bağladı.

13 Nisan’da sokağa çıkma kararının kalkacağı gün Kosova genelinde COVİD-19 vaka sayısı 377’ye ölenlerin sayısı 8’e ve iyileşenlerin sayısı 63’e yükseldi. Vaka sayısının artması üzerine Sağlık Bakanlığı ve Kosova Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü belediye başkanları ve bakanlıklarla görüşmeler yaparak 13 Nisan’a kadar geçerli olan sokağa çıkma kısıtlamasının kapsamını genişletti. Vaka sayısı fazla olan Malişeva, Priştine, Prizren, İpek belediyeleri ise karantinaya alındı.

Kosova Sağlık Bakanı Arbet Vitia tarafından açıklanan önlemler kapsamında, acil durum ve zorunlu durumlar dışında 65 yaş üstü kişilerin sokağa çıkmamasını tavsiye ederken, 16 yaşından küçükler ve engelli vatandaşlara yalnızca bir kişinin refakati ile dışarı çıkabilme olanağı getirildi.

16 yaş üzeri için ise günde 24 saat içinde yalnızca 1 buçuk saat sokağa çıkabilecek. 16 yaş üstü kişiler tek başına olmak şartıyla, kimliklerinde yer alan kimlik numarasının sondan bir önceki hanesine göre belirlenen saatte, alışveriş ya da önemli işlemleri için sokağa çıkabilecek. Yabancı uyruklu kişiler için pasaport numarası esas alınacak. Ayrıca, açık ve kapalı alanlarda maske takma zorunluluğu da getirildi.

Vitia, insanların daha fazla saat evde kalınmasını öngören yasağın, 3 Mayıs 2020 tarihine kadar süreceğini belirtti.

Kosova’da 13 Mart ile ilk vakaların tespit edilmesinin ardından yüksek bir hızla yayılmasa da COVİD-19 vakaları 26 Nisan ayı verileri vaka sayısını 731 kişi olarak belirtildi. Bununla birlikte 21 ölü ve 165 iyileşen sayısı Sağlık Bakanlığı ve Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü (IKSHP) tarafından verilen veriler arasında yer aldı.

#evdekalın #hayatevesığar #zaferbizimolacak

LEAVE A REPLY