Brexit’in Ertelenmesi

0
175

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması için Londra ile Brüksel arasında Birlik’ten ayrılma koşullarına ilişkin bir anlaşmaya varılmış ancak bu anlaşma İngiltere Parlamentosu tarafından 3 kez reddedilmişti. Özellikle Kuzey İrlanda sınırıyla ilgili maddeler nedeniyle parlamentodan geçmeyen Brexit anlaşması uzun süre gündemde kalmış, Başbakan Theresa May milletvekillerini anlaşmayı desteklemeleri için ikna etmeye çalışmıştı. Ancak muhalefetten ve kendi partisinden önemli isimler May’i Brexit sürecini kaosa sürüklemekle suçlayarak istifa etmesini talep etti. İngiltere Başbakanı Theresa May, Haziran 2016’da yapılan Brexit referandumunun ardından istifa eden David Cameron’ın ardından göreve gelmişti. Fakat baskılara dayanamayan May, 7 Haziran 2019’da istifa etti.

Öte yandan 23 Temmuz’da Muhafazakar Parti’nin yeni lideri, İngiltere’nin yeni başbakanı,  Boris Johnson seçildi. Johnson, 2016-2018 yıllarında ülkenin Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı. Ancak sert Brexit destekçisi olarak bilinen Johnson, May’in politikalarını beğenmeyerek 9 Temmuz 2018’de istifa etmişti. Johnson, başbakanlık koltuğuna oturduktan sonra, ilk hedefinin 31 Ekim’de İngiltere’yi AB’den ayrılmasını gerçekleştirmek olduğunu ifade etmişti.

Boris Johnson göreve geldiğinde İngiltere’nin 31 Ekim’de, gerekirse anlaşma olmadan, Avrupa Birliği’nden çıkmasında kararlı olduğunu bildirmişti.

Boris Johnson’ın AB Brexit planı ana hatlarıyla şöyleydi:

  • İngiltere Parlamentosu’nun Brexit Anlaşması’nı reddetmesinin en önemli nedeni olarak görülen “Backstop” uygulaması kaldırılacak. Kuzey İrlanda, geçiş sürecinin sona ereceği 2021’in başında Birleşik Krallığın diğer bölgeleriyle (İngiltere, İskoçya, Galler) birlikte AB’nin Gümrük Birliği’nden ayrılacak.
  • Kuzey İrlanda, Meclisi’nin onayıyla, tarımsal ve diğer bazı ürünler söz konusu olduğunda AB’nin yasal düzenlemelerine uymaya devam edecek. Johnson bu uygulama için “İrlanda Adası’nın tümü için geçerli düzenleyici bölge” ifadesini kullandı.
  • Kuzey İrlanda Meclisi 4 yılda bir onay verdiği sürece bu düzenleme yürürlükte olacak
  • Birleşik Krallık ve AB arasındaki mal ticaretinde gümrük kontrolleri elektronik şekilde yapılacak. Sınırlarda “çok az sayıda” fiziki kontrole ihtiyaç duyulacak.
  • Gümrük kontrollerinin çoğu sınırlardan uzakta yapılacak. Kuzey İrlanda yönetimine yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmesi için mali destek verilecek.

Ardından 17 Ekimde AB ile görüşmenin ardından İngitere Başbakanı Boris Johnson ve Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, Londra ve Brüksel’in yeni bir Brexit anlaşması üzerinde mutabakata vardıklarını açıkladı. Avrupa Birliği (AB) liderleri anlaşmayı onayladı. Anlaşmanın parlamentoda onaylaması kısmına gelinmişti.

AB’nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier, Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında yeni anlaşmanın 4 ana unsurunu şöyle açıkladı:

  • Kuzey İrlanda, özellikle de mallar konusunda, AB’nin bazı kurallarına uymaya devam edecek
  • Kuzey İrlanda, Birleşik Krallığın gümrük bölgesinde kalmaya devam edecek ancak AB’nin ortak pazarına “giriş noktası” olacak
  • Ortak pazarın bütünlüğü muhafaza edilecek, İngiltere Katma Değer Vergisi’ne yönelik meşru istekleriyle ilgili olarak tatmin edilecek
  • Kuzey İrlanda Parlamentosu, 4 yılda bir bu kurallara bağlı kalmayı isteyip istemediği konusunda karar alabilecek. (Bu konuda salt çoğunluğun kararı yeterli olacak. Hem Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallığın parçası olarak kalmasını isteyenlerin de, hem İrlanda Cumhuriyeti’yle birleşmeden yana olan Cumhuriyetçilerin ayrı ayrı onayı gerekmeyecek)

Kuzey İrlanda’yla ilgili hükümler dışında varılan anlaşma, çok büyük oranda eski İngiltere Başbakanı Theresa May’in geçen yıl AB’yle vardığı anlaşmayla aynı hükümleri içeriyordu.

İngiltere, en az 2020 sonuna kadar AB’nin ticari kurallarına uymaya devam edecek. Londra’nın Brüksel’e ödeyeceği tahmini boşanma ücreti 39 milyar sterlin olacak. İngiltere’deki AB ve AB üyesi ülkelerdeki İngiltere vatandaşlarının tüm hakları garanti altına alınacak.

Fakat anlaşmanın onaylanması gereken İngiltere parlamentosu 19 Ekim’de Johnson’ın AB’den çıkış anlaşmasını oylamak üzere toplanıp son dakika hamlesi ile verilen bir önergeyle oylamayı engelleyip AB’den yeni bir uzatma talep etti. Bu da erteleme konusunda bir çukurun dibinde ölürüm daha iyi diyen Johnson’ı yasal olarak AB’den erteleme talep etmeye mecbur kıldı.

Parlamentodaki oylamayı erteleyen önergenin kabulünden birkaç saat sonra, Başbakan Johnson diplomatlarından AB’ye erteleme mektubunu göndermelerini istedi ancak mektubun altına imzasını atmadı.

Bu konun nasıl sonuçlanacağı önümüzdeki günlerin merak edilen konusu olmaya devam ediyor…

LEAVE A REPLY