2017 Genel Seçimleri Öncesi “Siyasi Hallerimiz”

0
241

Bengi Muzbeg

Mart ayında Ilir Deda ile Mimoza Kusari Lila Alternativa adında, liberal görüşlü yeni bir siyasi oluşum kurmuş, biz de Kosova’daki mevcut siyasi ortama “biraz geniş” gelen bu siyasi oluşumun Kosova siyaset yelpazesinde nasıl bir konum edineceğine dair öngörülerde bulunmaya çalışmıştık. Hatırlarsanız geçen yazıda da değindiğimiz üzere Ilir Deda ilk önce Fer adında yine liberal görüşlü bir parti kurmuş ancak seçimlerde Fer %5’lik seçim barajını aşamamıştı. Fer kurucuları arasında yer alan başta Shpend Ahmeti olmak üzere Deda’nın diğer arkadaşları Vetevendosje Hareketine katılmış, Deda ayrı bir yol izlemişti. Daha sonra arkadaşlarının yanına; Vetvendosje’ye katılan Deda yine istifa etmiş ve Alternativa’yı Kusari Lila’yla beraber kurmuştu. (İlgili değerlendirme için: http://www.paradigmarc.org/alternativa-bir-alternatif-sunabilecek-mi/ )

Alternativa henüz Kosova çapında şube kuruluş toplantılarını tamamlayamadan, bir partinin ihtiyaç duyduğu örgütlenmeyi gerçekleştiremeden erken seçim kararı ile birden bire kendini seçim atmosferinde buldu. Henüz Fer kadar bile örgütlenememiş Alternativa’nın bu aşamada seçim barajını aşamaması kesin gözüküyordu. Geçen yazıda Alternativa’nın olası koalisyon imkanlarını değerlendirmiş ve muhtemelen Vetevendosje’nin katı milliyetçi çizgisini tasvip etmeyen daha liberal görüşlü kesimi toplamak üzere Alternativa’nın ayrı bir yol çizdiğini ancak seçimlerde Vetevendosje ile seçim öncesi koalisyona gidebileceği değerlendirmesinde bulunmuştuk. Ve gelecekte Alternativa, bir alternatif sunabilecek mi diye sormuştuk.

Alternativa’nın; en azından kuruluş aşamasında destek bulduğu kesimin görüşlerine tamamen ters yönde hareket ettiğini belirtmek yanlış olmaz diye düşünüyorum. Çünkü, Alternativa PDK ile LDK koalisyonu sayesinde kurulan hükümetin, LDK Genel Başkanı Isa Mustafa’nın Başbakanlığı döneminde kurulan, liberal görüşlü olduğunu iddia eden taze bir parti idi. Kuruluş toplantılarında mevcut hükümetin her alandaki yetersizlikleri dile getirilmiş, Başbakanın başarısızlığı, ekonomi politikasının fütursuzluğu, sanat ve kültüre ayrılan cüzi miktarın vizyonsuzluğu ifade ettiği vurgulanmış ve “Artık bir alternatifiniz var” denilmişti. Alternativa, özellikle kuruluş toplantılarında kullanılan retorik, eleştiri dozuna bakılırsa Vetevendosje ile (Katı milliyetçilik konusu hariç ) benzer bir dil kullanıldığı ve gerçekten de yapıcı bir muhalefet yapacakları izlenimi sunuyordu bize. Ancak Alternativa, eleştirdiği, başarısız, yetersiz, kendine güveni olmayan, cesaretsiz olarak nitelediği LDK ile seçim öncesi koalisyon kurdu.

osmani deda

Yine olumlu taraftan bir değerlendirme yapmak için sınırları zorlar isek şunu diyebiliriz. Hatırlarsanız 31 mayıs 2015 tarihinde düzenlenen LDK Genel Kurultayına katılımı güvenlik görevlilerinin zor kullanarak engellediği Milletvekili Vjosa Osmani ile Ilir Deda Kosova Parlamentosunda birlikte çalışıyordu. * Vetvendosje Hareketi milletvekili olmasına rağmen Vetevendosje ile birlikte hareket etmeyen Ilir Deda ile, zaten LDK’nın küskünlerinin başını çeken Vjosa Osmani tıkanan parlamento çalışmaları için ortak bir metin hazırlamış, bütün tarafları bu zeminde önkoşulsuz bir araya getirmeye çalışmış, ancak dikkate alınmamışlardı. Dediğimiz gibi sınırları zorlayarak, ileride Alternativa’nın Vjosa Osmani ve yeni nesil siyasetçilerle birlikte LDK’nın bu feodal yapısını değiştirme imkanı olabilir mi diye bir anekdotu, olumluluğun sınırlarını da zorlayarak bir yere not etmek istiyorum.

xhara

Öte yandan seçimlere hazırlanamamış bir Alternativa, illa ki bir seçim öncesi koalisyon yapacaktı. İdealler güzel ama sahada bir realite olduğunun herkes farkında. Bu seçim öncesi koalisyonun PDK veya UÇK’dan çıkan diğer partiler olan AAK ve Nisma ile yapılmayacağı “açıktı”. (Koalisyon yapılmayacağı açıktı derken bu açıktı kelimesine vurgu yapmak zorunda hissediyorum kendimi. Yazdıklarından örnek vermeme gerek yok, Arbana Xhara’nın PDK’ya üye olması, Ramush Haradinaj ve Fatmir Limaj’ın PDK için sarf ettiği sözlerden sonra koalisyon kurması bize hiçbir şeyin “açık” olmadığını gösteriyor) Dolayısıyla nihayetinde Ilir Deda ve Mimoza Kusari Lila milletvekili seçilebilme ihtimallerinin yüksek olduğu bir koalisyona katıldılar. İkilinin tercihi LDK oldu.

me zemer

Diğer yanda, şu ana kadar birçok çelişkisine rağmen Vetevendosje Hareketi tek başına seçime girmekle seçmenlerine güven veriyor. (Çelişkilerden birkaç örnek vermek gerekirse şunları diyebiliriz: Kosova Anayasa Mahkemesini tanımadıkları beyanında bulunup, sonra bazı konuları Kosova Anayasa Mahkemesi’ne taşımak. Kosova devletini ve bayrağını tanımadıklarını deklare edip Kosova Parlamentosu milletvekili olmak, hukuki anlamda (de jure) komşu bir devletin bayrağından oluşan rozet ile Kosova Parlamentosundaki oturumlara katılmak ki bu başka etnisiteye mensup milletvekillerine emsal teşkil edebilir vs vs) 2014 yılında yapılan genel seçimlerdeki oy oranı %13,59 olan Vetevendosje’nin bu seçimlerde oy oranını iyice artıracağı tahmin ediliyor.

Son olarak şu andaki siyasi atmosferi özetleyelim. Mevcut iktidarı eleştirerek kurulan Alternativa, iktidar ortağı LDK ile seçim öncesi koalisyon kurdu. İktidarın büyük ortağı PDK’ya en ağır eleştirileri yapan UÇK kökenli diğer iki parti (AAK ve Nisma), bu seçimlere PDK ile koalisyon yaparak giriyor. LDK ile koalisyona katılan bir diğer parti olan AKR ise 3 seçimdir Mitroviça’da; partinin sahibi (Genel başkanı) işinsanı Behgjet Pacolli’nin kuracağı (2013 yerel ve 2014 genel seçimleri) –kurduğu (2017 genel ve muhtemelen 2017 yerel seçimleri) söylemleri ile bir mantar üretim fabrikasını istihdam vaatleriyle kampanyasında dillendirmeye devam ediyor. Bu düzeyde alternatifsiz bir ortamın mevcut olduğuna bakıldığında, Vetevendosje Hareketi’nin en azından savunduğu idealleri korumaya çalışan bir parti olarak bir adım öne çıkıyor. Bu değerlendirme, Vetevendosje’nin seçimi kazanacağını iddia etmiyor. Siyasi ahlak ve kurumsal etik açısından en düzgün hareket eden parti olduğu değerlendirmesini öne sürüyor. Tabi hiçbir zaman iktidarda olamama, devamlı muhalefette bulunmanın verdiği bir rahatlığı kullanarak bunları gerçekleştirebildiğini göz önünde bulunduruyoruz.

Şu anda PDK ile veya LDK ile seçim öncesi koalisyon kurmuş olan partilere baktığımızda son söz olarak şu değerlendirmeyi yapmamız mümkün: Bu partiler sergiledikleri siyasi tavır ile; Kosova’da yanlış olduğunu ileri sürdükleri politikaları düzeltmek değil, yapılan yanlışlar ve yolsuzluklar yelpazesinde bir pozisyon kapma yarışında olduklarını gösteriyorlar.

*Osmani’nin LDK genel Kurultayına alınmamasından sonra yaptığı açıklama için : https://www.youtube.com/watch?v=uNThan9rsC4

LEAVE A REPLY